Налоги без стресса: руководитель ДГД по Мангистауской области о сервисах и доверии

Интервью с руководителем Департамента государственных доходов по Мангистауской области Ахметкалиевым Арманом Нурлановичем

Арман Нурланович, здравствуйте! В последнее время много говорят о новом подходе налоговых органов — от жёсткого контроля к настоящему партнёрству с бизнесом. Как это выглядит на практике в Мангистауской области?

Ахметкалиев А.Н.: Здравствуйте! Действительно, мы сегодня живём в совершенно новом времени. Наш приоритет — не контроль ради контроля, а создание понятных и удобных условий, чтобы предприниматели могли вести бизнес честно и без лишних сложностей. Мы переходим от модели «проверь и накажи» к модели «подскажи и поддержи». В Мангистау это особенно важно: регион динамичный, с большим количеством предпринимателей в нефтесервисе, логистике, торговле и сфере услуг. Мы хотим, чтобы каждый из них чувствовал себя уверенно и тратил время на развитие дела, а не на лишние отчёты и проверки.

Многие предприниматели отмечают удобство цифровых сервисов. Что уже работает и как это облегчает жизнь бизнесу?

Ахметкалиев А.Н.: Цифровизация у нас идёт полным ходом и даёт очень хорошие результаты. Кабинет налогоплательщика ИСНА, мобильные приложения e-Salyq Business и e-Salyq Azamat — это уже не просто инструменты, а настоящие помощники. Предзаполнение деклараций, push-уведомления, персональный налоговый календарь, возможность видеть свои риски в реальном времени — всё это работает.

Малый и микро-бизнес особенно выиграл от программы «с чистого листа»: тысячи предпринимателей уже погасили основную задолженность, а пени и штрафы были списаны. Это реальная поддержка для тех, кто хочет начать с чистого листа. Также сократилось количество форм отчётности почти на треть — это часы и дни сэкономленного времени.

Как изменился процесс проверок? Бизнес часто жалуется именно на них.

Ахметкалиев А.Н.: Мы кардинально поменяли подход. Сейчас более 80% отклонений отрабатывается в проактивном режиме: система сама направляет уведомление, предприниматель исправляет — и всё, вопроса нет. Камеральный контроль всё чаще закрывается без какого-либо вмешательства. Наша цель на ближайшее время — чтобы доля непродуктивных проверок была не больше 20%, а общее количество вмешательств в бизнес сократилось на 40%.

Проверки назначаются в основном искусственным интеллектом на основе реальных рисков, а не «по плану». Особенно это касается крупных налогоплательщиков — для них работает горизонтальный мониторинг. Диалог вместо конфликта: результат — дополнительные поступления в бюджет при сохранении нормальных рабочих отношений.

А что с возвратом НДС и таможенными процедурами? Для Мангистау, с его портами и транзитом, это очень актуально.

Ахметкалиев А.Н.: Здесь тоже серьёзный прогресс. Срок возврата НДС существенно сокращён, для многих категорий действует упрощённый порядок — 15 рабочих дней без дополнительных проверок.

По таможне активно внедряется платформа «КЕДЕН». Уже значительно выросла скорость обработки транзитных грузов, работает электронная очередь, автоматический выпуск товаров. Время на границе стараемся довести до минимума. Это важно для наших транспортных компаний и логистических операторов — регион становится ещё более привлекательным для бизнеса.

Что бы вы хотели сказать предпринимателям Мангистауской области?

Ахметкалиев А.Н.: Дорогие предприниматели! Мы на вашей стороне. Пользуйтесь новыми сервисами, активно работайте в Кабинете налогоплательщика, не бойтесь обращаться с вопросами. Чем прозрачнее и открытее будет наш общий диалог, тем быстрее регион будет развиваться, а ваш бизнес — расти.

Мы открыты к предложениям и готовы вместе улучшать сервисы. Главное — общая цель: сильная экономика Мангистау и всего Казахстана!

Спасибо большое за содержательную беседу, Арман Нурланович!

Ахметкалиев А.Н.: Спасибо вам! Всегда рад общению.

Салықтар стрессіз: Маңғыстау облысы бойынша МКД басшысы сервистер мен сенім туралы

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің басшысы Ахметқалиев Арман Нұрланұлымен сұхбат

Арман Нұрланұлы, сәлеметсіз бе! Соңғы уақытта салық органдарының жаңа тәсілі — қатаң бақылаудан бизнеспен шынайы әріптестікке көшу туралы көп айтылуда. Бұл Маңғыстау облысында тәжірибеде қалай көрініс табады?

Ахметқалиев А.Н.: Сәлеметсіз бе! Шынында да, біз бүгін мүлде жаңа уақытта өмір сүріп жатырмыз. Біздің басты міндеті — бақылау үшін бақылау емес, кәсіпкерлердің адал әрі артық қиындықсыз бизнес жүргізуіне түсінікті және қолайлы жағдайлар жасау, бизнестің адал әрі жайлы жұмыс істеуіне көмектесу. Біз «тексер де жазалау» моделінен «кеңес бер де қолдау» моделіне көшіп жатырмыз. Маңғыстауда бұл әсіресе маңызды: өңір серпінді, мұнай сервисі, логистика, сауда және қызмет көрсету саласында кәсіпкерлер көп. Біз олардың әрқайсысы өзін сенімді сезініп, уақытын артық есептер мен тексерулерге емес, ісін дамытуға жұмсағанын қалаймыз.

Көптеген кәсіпкерлер цифрлық сервистердің ыңғайлылығын атап өтеді. Қазір не жұмыс істеп тұр және бұл бизнестің өмірін қалай жеңілдетеді?

Ахметқалиев А.Н.: Цифрландыру бізде қарқынды жүріп жатыр және өте жақсы нәтиже беруде. Салық төлеушінің кабинеті (СӘИЖ), e-Salyq Business және e-Salyq Azamat мобильді қосымшалары — бұл енді жай құралдар емес, шынайы көмекшілер. Декларацияларды алдын ала толтыру, push-хабарламалар, жеке салық күнтізбесі, тәуекелдерді нақты уақыт режимінде көру мүмкіндігі — мұның бәрі жұмыс істеп тұр.

Шағын және микробизнес әсіресе «таза парақтан» бағдарламасынан ұтты: мыңдаған кәсіпкер негізгі берешекті өтеп үлгерді, ал өсімпұл мен айыппұлдар есептен шығарылды. Бұл жаңадан бастағысы келетіндер үшін нақты қолдау. Сондай-ақ есептілік нысандарының саны шамамен үштен бірге қысқарды — бұл үнемделген сағаттар мен күндер.

Тексеру процесі қалай өзгерді? Бизнес жиі дәл осыған шағымданады.

Ахметқалиев А.Н.: Біз тәсілді түбегейлі өзгерттік. Қазір ауытқулардың 80 пайыздан астамы проактивті режимде өңделеді: жүйе өзі хабарлама жібереді, кәсіпкер түзетеді — және мәселе жабылады. Камералдық бақылау барған сайын ешқандай араласусыз аяқталады. Жақын арадағы мақсатымыз — өнімсіз тексерулердің үлесі 20 пайыздан аспауы, ал бизнеске араласудың жалпы саны 40 пайызға қысқаруы.

Тексерулер негізінен жоспар бойынша емес, нақты тәуекелдер негізінде жасанды интеллектпен тағайындалады. Әсіресе ірі салық төлеушілерге қатысты — олар үшін көлденең мониторинг жұмыс істейді. Қақтығыс орнына диалог: нәтижесі — қалыпты жұмыс қатынастарын сақтай отырып, бюджетке қосымша түсімдер.

ҚҚС қайтару және кедендік рәсімдер туралы не айтасыз? Порттары мен транзиті бар Маңғыстау үшін бұл өте өзекті.

Ахметқалиев А.Н.: Мұнда да елеулі ілгерілеу бар. ҚҚС қайтару мерзімі айтарлықтай қысқарды, көптеген санаттар үшін жеңілдетілген тәртіп қолданылады — қосымша тексерусіз 15 жұмыс күні.

Кеден бойынша «КЕДЕН» платформасы белсенді енгізілуде. Транзиттік жүктерді өңдеу жылдамдығы айтарлықтай өсті, электрондық кезек, тауарларды автоматты түрде шығару жұмыс істейді. Шекарадағы уақытты барынша азайтуға тырысамыз. Бұл біздің көлік компаниялары мен логистика операторлары үшін маңызды — өңір бизнес үшін одан да тартымды болып келеді.

Маңғыстау облысының кәсіпкерлеріне не айтқыңыз келеді?

Ахметқалиев А.Н.: Құрметті кәсіпкерлер! Біз сіздердің жағыңыздамыз. Жаңа сервистерді пайдаланыңыздар, Салық төлеушінің кабинетінде белсенді жұмыс істеңіздер, сұрақтармен жүгінуден қорықпаңыздар. Біздің ортақ диалогымыз неғұрлым ашық әрі айқын болса, өңір соғұрлым тез дамиды, ал сіздердің бизнесіңіз өседі.

Біз ұсыныстарға ашықпыз және сервистерді бірге жақсартуға дайынбыз. Бастысы — ортақ мақсат: Маңғыстаудың және бүкіл Қазақстанның мықты экономикасы!

Арман Нұрланұлы, мазмұнды әңгімеңіз үшін көп рақмет!

Ахметқалиев А.Н.: Сізге де рақмет! Қашанда қарым-қатынасқа қуаныштымын.