О порядке зачета и возврата излишне и ошибочно уплаченных сумм налогов, платежей в бюджет, пеней и штрафов

Департамент  государственных доходов по Мангистауской области   информируют налогоплательщиков о порядке зачета и возврата излишне и ошибочно уплаченных сумм налогов, платежей в бюджет, пеней и штрафов.

В соответствии с Параграфом 1 Главы 10 Кодекса Республики Казахстан «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» (Налоговый кодекс), налогоплательщики имеют право на зачет или возврат излишне уплаченных сумм налогов, платежей в бюджет и пеней.

Что считается излишне уплаченной суммой?

Согласно статье 120 Налогового кодекса, излишне уплаченная сумма налога, платежа в бюджет или пеней - положительная разница между уплаченной в бюджет и исчисленной, начисленной суммами по данному виду налога, платежа в бюджет, пеней, а также суммами, зачтенными в счет уплаты другого налога, платежа в бюджет, пеней и возвращенными налогоплательщику, на дату проведения зачета и (или) возврата.

В каких случаях производится зачет?

Зачет излишне уплаченной суммы налога, платежа в бюджет и пеней по налоговому заявлению налогоплательщика производится в счет:

1) предстоящих платежей по соответствующему виду налога и (или) платежа в бюджет, указанному в таком заявлении, в случае отсутствия налоговой задолженности у налогоплательщика и (или) структурного подразделения такого налогоплательщика;

2) погашения налоговой задолженности по соответствующему виду налога и (или) платежа в бюджет, указанному в таком заявлении:

структурного подразделения такого налогоплательщика;

юридического лица - в случае, если налогоплательщик является структурным подразделением такого юридического лица.

Как оформить зачет или возврат денежных средств?

Зачет или возврат производится на основании налогового заявления налогоплательщика. Заявление представляется в электронном виде через web- приложение «кабинет налогоплательщика», портал «электронного правительства» (egov.kz), eGov mobile, мобильное приложение  e-salyq azamat налоговый кошелек (для физических лиц) в  орган государственных доходов по месту уплаты. Возврат уплаченной и (или) излишне уплаченной суммы налога, платежа в бюджет (за исключением налогов и платежа в бюджет, не подлежащих возврату), пеней и штрафа производится налоговым органом путем перечисления на банковский счет налогоплательщика, указанный в таком заявлении.

Сроки проведения зачета и возврата.

Зачет, возврат излишне/ошибочно уплаченной суммы налога, платежа в бюджет, штрафов, пеней производится в течение 5 (пяти) рабочих дней со дня поступления налогового заявления налогоплательщика.

Порядок и сроки проведения зачета и (или) возврата регламентированы Правилами ведения лицевых счетов утвержденных приказом Министра финансов Республики Казахстан от 28 октября 2025 года № 637 «Правила ведения лицевого счета налогоплательщика (налогового агента)».

Особенности возврата уплаченных сумм государственной пошлины

Излишне уплаченная сумма государственной пошлины подлежит возврату при представлении документов на возврат в течение трех лет со дня уплаты такой суммы государственной пошлины в бюджет. Возврат государственной пошлины осуществляется на основании налогового заявления и документа соответствующего государственного органа, подтверждающего правомерность возврата по месту уплаты государственной пошлины. Основания для возврата государственной пошлины определены статьей 120 Налогового кодекса Республики Казахстан.

Рекомендации налогоплательщикам Органы государственных доходов рекомендуют: регулярно проводить сверку лицевого счета; контролировать правильность реквизитов при уплате налогов и платежей; своевременно подавать заявления на зачет или возврат переплаты; использовать электронные сервисы для оперативного получения государственных услуг.

Уважаемые налогоплательщики! В случае возникновения вопросов по проведению зачета или возврата излишне уплаченных сумм вы можете обратиться в органы государственных доходов по месту регистрации либо воспользоваться электронными сервисами Комитета государственных доходов Министерства финансов Республики Казахстан. Своевременная сверка расчетов с бюджетом позволит избежать образования переплаты и обеспечит корректное исполнение налоговых обязательств.

Алия Асенова, главный специалист Отдела учета и ведения лицевых счетов Департамента государственных доходов по Мангистауской области

Салықтардың, бюджетке төленетін төлемдердің, өсімпұлдар мен айыппұлдардың артық және қате төленген сомаларын есепке жатқызу және қайтару тәртібі туралы

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті салық төлеушілерге салықтардың, бюджетке төленетін төлемдердің, өсімпұлдар мен айыппұлдардың артық және қате төленген сомаларын есепке жатқызу және қайтару тәртібі туралы хабарлайды.

Қазақстан Республикасының Салық кодексінің («Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодекс) 10-тарауының 1-параграфына сәйкес, салық төлеушілер артық төленген салықтар, бюджетке төленетін төлемдер және өсімпұлдар сомаларын есепке жатқызуға немесе қайтаруға құқылы.

Артық төленген сома дегеніміз не?

Салық кодексінің 120-бабына сәйкес, артық төленген салық, бюджетке төленетін төлем немесе өсімпұл сомасы – белгілі бір салық түрі, бюджетке төленетін төлем немесе өсімпұл бойынша төленген сома мен есептелген сома арасындағы оң айырма, сондай-ақ басқа салықтарды, бюджетке төленетін төлемдерді және өсімпұлдарды төлеу есебіне жатқызылған және салық төлеушіге қайтарылған сомаларды ескере отырып, есепке жатқызу және (немесе) қайтару жүргізілген күнгі айырма болып табылады.

Қандай жағдайларда есепке жатқызу жүргізіледі?

Салық төлеушінің салықтық өтініші негізінде артық төленген салық, бюджетке төленетін төлем және өсімпұл сомалары: Салық төлеушінің және (немесе) оның құрылымдық бөлімшесінің салықтық берешегі болмаған жағдайда, өтініште көрсетілген тиісті салық түрі немесе бюджетке төленетін төлем бойынша алдағы төлемдер есебіне; Өтініште көрсетілген тиісті салық түрі немесе бюджетке төленетін төлем бойынша салықтық берешекті өтеу есебіне; заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесі болып табылатын салық төлеуші үшін – осындай заңды тұлғаның салықтық берешегін өтеу есебіне есепке жатқызылады.

Ақшалай қаражатты есепке жатқызу немесе қайтару қалай рәсімделеді?

Есепке жатқызу немесе қайтару салық төлеушінің салықтық өтініші негізінде жүзеге асырылады. Өтініш электрондық түрде: «Салық төлеушінің кабинеті» веб-қосымшасы арқылы; «Электрондық үкімет» порталы (egov.kz) арқылы; e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы арқылы; жеке тұлғалар үшін салық әмияны арқылы; немесе төлем жасалған жердегі мемлекеттік кірістер органына ұсынылады. Қайтаруға жататын салықтардың және бюджетке төленетін төлемдердің (қайтарылмайтын төлемдерді қоспағанда), өсімпұлдар мен айыппұлдардың артық төленген сомаларын қайтару салық органы тарапынан өтініште көрсетілген салық төлеушінің банктік шотына аудару жолымен жүзеге асырылады.

Есепке жатқызу және қайтару мерзімдері

Артық немесе қате төленген салық, бюджетке төленетін төлем, айыппұл және өсімпұл сомаларын есепке жатқызу немесе қайтару салық төлеушінің салықтық өтініші келіп түскен күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде жүргізіледі. Есепке жатқызу және (немесе) қайтару тәртібі мен мерзімдері Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 28 қазандағы №637 бұйрығымен бекітілген «Салық төлеушінің (салық агентінің) дербес шоттарын жүргізу қағидаларымен» регламенттеледі.

Мемлекеттік баждың төленген сомаларын қайтару ерекшеліктері

Артық төленген мемлекеттік баж сомасы оны бюджетке төлеген күннен бастап үш жыл ішінде қайтаруға арналған құжат ұсынылған жағдайда қайтарылады. Мемлекеттік бажды қайтару мемлекеттік органның мемлекеттік баждың төленген жері бойынша оны қайтару құқығын растайтын тиісті құжаты негізінде салықтық өтініш бойынша жүзеге асырылады. Мемлекеттік бажды қайтару негіздері Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 120-бабымен айқындалған.

Салық төлеушілерге ұсыныстар Мемлекеттік кірістер органдары салық төлеушілерге: дербес шот бойынша салыстыру жұмыстарын тұрақты жүргізуді; салықтар мен төлемдер бойынша деректемелердің дұрыстығын бақылауды; артық төлемдерді есепке жатқызу немесе қайтару туралы өтініштерді уақытылы беруді; мемлекеттік қызметтерді жедел алу үшін электрондық сервистерді пайдалануды ұсынады.

Назар аударыңыз, салық төлеушілер! Артық төленген сомаларды есепке жатқызу немесе қайтару мәселелері туындаған жағдайда, тіркелген жеріңіз бойынша мемлекеттік кірістер органдарына жүгіне аласыз немесе Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің электрондық сервистерін пайдалана аласыз. Бюджетпен есеп айырысуларды уақтылы салыстырып отыру артық төлемдердің пайда болуын болдырмауға және салық міндеттемелерінің дұрыс орындалуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Әлия Асенова, Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің Дербес шоттарды есепке алу және жүргізу бөлімінің бас маманы