Изменения по НДС в 2026 году

Интервью с Данияром Сагдуллиным, заместителем руководителя Управления государственных доходов по городу Актау

Добрый день, Данияр Ерболатович! Спасибо, что нашли время для интервью. С 1 января 2026 года вступил в силу новый Налоговый кодекс, который существенно изменил правила по НДС. Расскажите, пожалуйста, о главных изменениях, которые касаются бизнеса и жителей Актау.

Данияр Сагдуллин: Здравствуйте! Рад ответить на ваши вопросы. Действительно, 2026 год принёс серьёзные изменения в администрировании НДС. Основная цель — расширение налоговой базы при сохранении поддержки социально значимых отраслей.

Самое заметное изменение — повышение базовой ставки НДС. Насколько оно значительное?

Данияр Сагдуллин: Базовая ставка НДС повышена с 12% до 16%. Это касается большинства облагаемых оборотов по реализации товаров, работ и услуг на территории Казахстана. Ставка применяется и к договорам, заключённым до 2026 года, если реализация происходит уже в новом году.

Многие предприниматели беспокоятся, что это приведёт к росту цен. Как вы это прокомментируете?

Данияр Сагдуллин: Рост ставки неизбежно влияет на конечную стоимость, особенно для тех, кто не может полностью зачесть входной НДС. Однако вводятся компенсирующие механизмы: льготные ставки и освобождения. Правительство рассчитывает, что дополнительные доходы бюджета позволят поддержать экономику и социальную сферу.

Расскажите подробнее о льготных ставках.

Данияр Сагдуллин: С 2026 года введены пониженные ставки:

— 5% (до 2027 года — 10%) — на лекарственные средства, медицинские изделия и услуги, оказываемые лицензированными медицинскими организациями.

— 10% — на реализацию отечественных периодических печатных изданий.

Кроме того, расширен перечень операций, полностью освобождённых от НДС: социально значимые продукты питания, услуги книгопечатания, археологические работы и ряд других.

Важный момент — изменение порога регистрации по НДС. Кого это коснулось?

Данияр Сагдуллин: Порог обязательной постановки на учёт по НДС существенно снижен — до 10 000 МРП (в 2026 году это примерно 43,2 млн тенге оборота за календарный год). Раньше было 20 000 МРП. Это значит, что многие компании среднего бизнеса теперь обязаны стать плательщиками НДС. Добровольную регистрацию можно пройти и раньше.

Мы уже активно работаем с предпринимателями Актау: проводим разъяснительные встречи и помогаем с постановкой на учёт.

Какие ещё важные нововведения стоит отметить?

Данияр Сагдуллин:

— Отмена освобождения от НДС при продаже и аренде жилой недвижимости (это упрощает учёт для застройщиков).

— Новые правила для иностранных компаний, продающих товары и услуги онлайн казахстанцам (обязательная регистрация по НДС).

— Увеличение суммы НДС, относимой в зачёт, для сельхозпроизводителей — до 80%.

— Ужесточение требований к электронным счетам—фактурам и контролю.

Что вы посоветуете предпринимателям Актау, которые только сейчас столкнулись с этими изменениями?

Данияр Сагдуллин:

1. Проверьте свой годовой оборот за 2025 год и спрогнозируйте на 2026—й — нужно ли вставать на учёт по НДС. 

2. Пересмотрите договоры и ценообразование с учётом новой ставки 16%.

3. Ведите правильный учёт входного и выходного НДС — это позволит минимизировать налоговую нагрузку.

4. При необходимости обращайтесь в наше Управление — мы проводим бесплатные консультации.

Не стоит ждать последних дней: лучше подготовиться заранее, чтобы избежать штрафов.

Спасибо большое за подробные разъяснения, Данияр Ерболатович!

Данияр Сагдуллин: Всегда пожалуйста. Мы открыты для диалога с бизнесом. Главное — соблюдение законодательства и прозрачная работа.

2026 жылы ҚҚС бойынша өзгерістер

Ақтау қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы басшысының орынбасары Данияр Сағдуллинмен сұхбат

Қайырлы күн, Данияр Ерболатұлы! Сұхбатқа уақыт бөлгеніңіз үшін рақмет. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енді, ол қосымша құн салығы (ҚҚС) ережелерін айтарлықтай өзгертті. Ақтау тұрғындары мен бизнеске қатысты негізгі өзгерістер туралы айтып беріңізші.

Данияр Сағдуллин: Сәлеметсіз бе! Сіздің сұрақтарыңызға жауап беруге қуаныштымын. Шынында да, 2026 жыл ҚҚС әкімшілендіруінде үлкен өзгерістер әкелді. Негізгі мақсат — әлеуметтік маңызы бар салаларды қолдауды сақтай отырып, салық базасын кеңейту.

Ең елеулі өзгеріс — ҚҚС базалық мөлшерлемесінің өсуі. Бұл қаншалықты маңызды?

Данияр Сағдуллин: ҚҚС базалық мөлшерлемесі 12%—дан 16%—ға дейін көтерілді. Бұл Қазақстан аумағында тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сату бойынша салық салынатын айналымдардың көпшілігіне қатысты. Егер мөлшерлемежаңа жылда жүзеге асырылса, мөлшерлеме 2026 жылға дейін жасалған шарттарға да қолданылады.

Көптеген кәсіпкерлер бұл бағаның өсуіне әкеледі деп алаңдайды. Сіз бұған қалай түсініктеме бересіз?

Данияр Сагдуллин: мөлшерлеменің өсуі сөзсіз түпкілікті құнға әсер етеді, әсіресе кіріс ҚҚС—ты толығымен есептей алмайтындар үшін. Алайда, өтемақы тетіктері енгізіледі: жеңілдік мөлшерлемелері және босату. Үкімет бюджеттің қосымша кірістері экономика мен әлеуметтік саланы қолдауға мүмкіндік береді деп есептейді.

Жеңілдік ставкалары туралы толығырақ айтып беріңіз.

Данияр Сағдуллин: 2026 жылдан бастап төмендетілген мөлшерлемелер енгізілді:

— 5% (2027 жылға дейін — 10%) — лицензияланған медициналық ұйымдар көрсететін дәрілік заттарға, медициналық бұйымдар мен қызметтерге.

— 10%—отандық мерзімді баспа басылымдарын сатуға.

Бұдан басқа, ҚҚС—тан толық босатылған операциялардың тізімі кеңейтілді: әлеуметтік маңызы бар азық—түлік өнімдері, баспа қызметтері, археологиялық жұмыстар және тағы басқалар.

Маңызды мәселе—ҚҚС бойынша тіркеу шегін өзгерту. Бұл кімге әсер етті?

Данияр Сағдуллин: ҚҚС бойынша міндетті есепке қою шегі айтарлықтай төмендеді — 10 000 АЕК—ке дейін (2026 жылы бұл күнтізбелік жылға шамамен 43,2 млн теңге айналым). Бұрын 20 000 АЕК болған. Бұл дегеніміз, қазір көптеген орта бизнес компаниялары ҚҚС төлеуші болуға міндетті. Ерікті тіркеуден ертерек өтуге болады.

Біз қазірдің өзінде Ақтау кәсіпкерлерімен белсенді жұмыс істейміз: түсіндіру кездесулерін өткіземіз және есепке қоюға көмектесеміз.

Тағы қандай маңызды жаңалықтарды атап өткен жөн?

Данияр Сағдуллин:

— Тұрғын үйді сату және жалға беру кезінде ҚҚС—тан босатуды жою (бұл құрылыс салушылар үшін есепке алуды жеңілдетеді).

— Қазақстандықтарға тауарлар мен қызметтерді онлайн сататын шетелдік компаниялар үшін жаңа ережелер (ҚҚС бойынша міндетті тіркеу).

— Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын 80%—ға дейін ұлғайту.

—Электрондық шот—фактуралар мен бақылауға қойылатын талаптарды қатаңдату.

Осы өзгерістерге тап болған Ақтау кәсіпкерлеріне не кеңес бересіз?

Данияр Сағдуллин:

1. 2025 жылғы жылдық айналымды тексеріп, 2026 жылға болжам жасаңыз—ҚҚС бойынша Сізге есепке тұру керек пе.

2. Жаңа 16% мөлшерлемені ескере отырып, шарттар мен бағаны қайта қарастырыңыз.

3. Кіріс және шығыс ҚҚС есебін дұрыс жүргізіңіз—бұл салық жүктемесін азайтады.

4. Қажет болса, біздің басқармаға хабарласыңыз — біз тегін кеңес береміз.

Соңғы күндерді күтпеңіз: айыппұлдарды болдырмау үшін алдын—ала дайындалғаныңыз жөн.

Егжей—тегжейлі түсіндірулеріңіз үшін көп рахмет, Данияр Ерболатұлы!

Данияр Сағдуллин: Әрқашан мархабат! Біз бизнеспен диалогқа ашықпыз. Ең бастысы — заңнаманы сақтау және ашық жұмыс.