Платеж только наличными: законны ли такие требования продавцов?

Департамент государственных доходов по Мангистауской области информирует: фиксируются случаи, когда отдельные предприниматели отказываются принимать безналичные платежи и требуют оплаты исключительно наличными деньгами за реализованный товар или оказанные услуги.

Фото: Максим Золотухин

Отказ в принятии безналичных платежей является незаконным. Согласно статье 25 Закона Республики Казахстан «О платежах и платежных системах» (в действующей редакции на 2026 год) платежи могут осуществляться различными способами: банковской картой, QR-платежом или наличными деньгами. Предприниматели обязаны принимать все перечисленные формы оплаты наравне.

За отказ в принятии платежей с использованием платежных карточек предусмотрена административная ответственность по статье 194 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях:

- при первом нарушении — предупреждение;

- при повторном нарушении — штраф в размере 40 МРП (173 000 тенге) для субъектов малого предпринимательства (для среднего предпринимательства — 60 МРП, для крупного — 100 МРП).

При продаже товаров или оказании услуг предприниматели также обязаны выдавать покупателю фискальный чек. Отказ в предоставлении фискального чека влечёт административную ответственность.

Куда обращаться при отказе принимать безналичный платёж?

Сообщайте о таких фактах в органы государственных доходов. Подайте обращение через сервис eOtinish (обязательно приложите подтверждающие документы: фото, видео, чеки, свидетельские показания и т.д.) либо обратитесь нарочно в территориальное управление государственных доходов.

Соблюдение требований законодательства защищает права потребителей и способствует развитию безналичных расчётов в стране. Департамент государственных доходов по Мангистауской области призывает предпринимателей неукоснительно выполнять нормы закона и напоминает: удобные и безопасные безналичные платежи — это требование времени и права покупателя.

Тек қолма-қол ақшамен төлеу: сатушылардың мұндай талаптары заңды ма?

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті: жекелеген кәсіпкерлер қолма-қол ақшасыз төлемдерді қабылдаудан бас тартатын және сатылған тауар немесе көрсетілген қызметтер үшін тек қана қолма-қол ақшамен төлеуді талап ететін жағдайлар тіркелетінін хабарлайды.

Қолма-қол ақшасыз төлемдерді қабылдаудан бас тарту заңсыз болып табылады. "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабына сәйкес (2026 жылға арналған қолданыстағы редакцияда) төлемдер түрлі тәсілдермен: банк картасымен, QR-төлеммен немесе қолма-қол ақшамен жүзеге асырылуы мүмкін. Кәсіпкерлер аталған төлемнің барлық нысандарын тең қабылдауға міндетті.

Төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді қабылдаудан бас тартқаны үшін Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 194 бабы бойынша әкімшілік жауапкершілік көзделген:

- бірінші рет ескерту түрінде әкімшілік жауапкершілікке тарту;

- ал қайталап заң бұзғаны үшін — шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін 40 АЕК (173 000 теңге) мөлшерінде айыппұл (орта кәсіпкерлік үшін — 60 АЕК, ірі кәсіпкер үшін – 100 АЕК).

Тауарларды сату немесе қызмет көрсету кезінде кәсіпкерлер сатып алушыға фискалдық чек беруге міндетті. Фискалдық чекті беруден бас тарту әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.

Қолма-қол ақшасыз төлемді қабылдаудан бас тартқан кезде қайда жүгінуге болады?

Мұндай фактілер туралы Мемлекеттік кіріс органдарына хабарлаңыз. eOtinish сервисі арқылы өтініш беріңіз (міндетті түрде растайтын құжаттарды қоса беріңіз: фото, видео, чектер, айғақтар және т.б.) немесе аумақтық мемлекеттік кірістер басқармасына қолма-қол хабарласыңыз.

Заңнама талаптарын сақтау тұтынушылардың құқықтарын қорғайды және елдегі қолма-қол ақшасыз төлемдердің дамуына ықпал етеді. Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті кәсіпкерлерді заң нормаларын мүлтіксіз орындауға шақырады және мынаны еске салады: ыңғайлы және қауіпсіз қолма-қол ақшасыз төлемдер – бұл сатып алушының уақыты мен құқығының талабы.