Мобильные переводы: ответы на часто задаваемые вопросы граждан

Департамент государственных доходов по Мангистауской области информирует, что мобильные переводы между физическими лицами для личных целей являются законными и налогом не облагаются. Контроль направлен не на обычные бытовые операции, а на выявление незарегистрированной предпринимательской деятельности, когда оплата за товары и услуги систематически принимается на личные счета.

Облагаются ли налогом сами мобильные переводы?

Нет. Объектом налогообложения является доход физического лица, а не способ его получения. Если перевод носит личный характер — помощь родственникам, подарок на день рождения или свадьбу, возврат долга, сбор на школьные нужды, компенсация совместных расходов — такие поступления доходом не признаются и налогом не облагаются.

В каких случаях банки передают сведения в органы государственных доходов?

Банки представляют сведения только при одновременном выполнении всех условий: на банковский счет физического лица, не предназначенный для предпринимательской деятельности, в каждом из трех последовательных календарных месяцев поступают деньги от ста и более разных лиц, а итоговая сумма таких поступлений за этот период превышает двенадцатикратный размер минимальной заработной платы. В 2026 году этот порог составляет 1 020 000 тенге.

Если хотя бы одно условие не соблюдено — например, в одном из трех месяцев отправителей меньше ста либо общая сумма не превысила установленный порог — сведения в налоговые органы не передаются.

Проверяют ли переводы от родственников и друзей?

Нет. Переводы между членами семьи, близкими родственниками, друзьями и коллегами, а также подарки и помощь личного характера не входят в перечень доходов, подлежащих налогообложению физическим лицом самостоятельно. Регулярность таких переводов сама по себе основанием для контроля не является.

Что делать, если пришло уведомление?

Передача банком сведений не означает автоматического начисления налога или штрафа. Орган государственных доходов проводит камеральный контроль и направляет уведомление. У гражданина есть 30 рабочих дней, чтобы представить пояснения о характере поступлений либо, если доходы связаны с предпринимательской деятельностью, устранить нарушение: отразить доходы, уплатить налог и социальные платежи либо зарегистрироваться в качестве индивидуального предпринимателя или самозанятого.

Когда переводы могут быть признаны доходом от предпринимательской деятельности?

Если поступления носят систематический характер и являются оплатой за товары, работы или услуги. В этом случае рекомендуется принимать платежи на счета, предназначенные для предпринимательской деятельности, и применять предусмотренные законом способы фиксации расчетов.

Занятие предпринимательской деятельностью без регистрации влечет административную ответственность. При этом цель контроля — не наказать гражданина за бытовые переводы, а обеспечить равные условия для тех, кто ведет бизнес открыто.

Нужно ли декларировать все поступления на карту?

Нет. Декларированию подлежат доходы, которые по Налоговому кодексу относятся к доходам, подлежащим налогообложению физическим лицом самостоятельно. Личные переводы, подарки и помощь родственников к таким доходам не относятся.

Департамент государственных доходов по Мангистауской области призывает граждан не путать личные переводы с предпринимательским доходом и своевременно оформлять деятельность, если она носит коммерческий характер.

 Фото: Magnific.com

Мобильді аударымдар: азаматтардың жиі қойылатын сұрақтарына жауаптар

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жеке тұлғалар арасындағы жеке мақсаттар үшін мобильді аударымдар заңды болып табылатынын және оларға салық салынбайтынын хабарлайды. Бақылау күнделікті тұрмыстық операцияларға емес, тауарлар мен қызметтер үшін төлемді жеке шоттарға жүйелі түрде қабылдау арқылы тіркелмеген кәсіпкерлік қызметті анықтауға бағытталған.

Мобильді аударымдардың өзіне салық салына ма?

Жоқ. Салық салу объектісі — жеке тұлғаның табысы, оны алу тәсілі емес. Егер аударым жеке сипатта болса — туыстарға көмек, туған күнге немесе үйлену тойына сыйлық, қарызды қайтару, мектеп қажеттіліктеріне жинау, ортақ шығындарды өтеу — мұндай түсімдер табыс деп танылмайды және оларға салық салынбайды.

Банктер мемлекеттік кірістер органдарына қандай жағдайда мәлімет береді?

Банктер мәліметті тек барлық шарттар бір мезгілде орындалған кезде ғана ұсынады: жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметке арналмаған банктік шотына қатарынан үш күнтізбелік айдың әрқайсысында жүз және одан да көп әртүрлі тұлғадан ақша түссе және осы кезеңдегі түсімдердің жалпы сомасы ең төменгі жалақының он екі еселенген мөлшерінен асса. 2026 жылы бұл шек 1 020 000 теңгені құрайды.

Егер шарттардың ең болмағанда біреуі орындалмаса — үш айдың бірінде жіберушілер саны жүзден аз болса немесе жалпы сома белгіленген шектен аспаса — мәлімет салық органдарына берілмейді.

Туыстар мен достардан келген аударымдар тексеріле ме?

Жоқ. Отбасы мүшелері, жақын туыстар, достар мен әріптестер арасындағы аударымдар, сондай-ақ сыйлықтар мен жеке сипаттағы көмек жеке тұлғаның өз бетінше салық салынатын табыстарының тізбесіне кірмейді. Мұндай аударымдардың тұрақтылығының өзі бақылауға негіз болмайды.

Хабарлама келсе не істеу керек?

Банктің мәлімет беруі салықтың немесе айыппұлдың автоматты түрде есептелуін білдірмейді. Мемлекеттік кірістер органы камералдық бақылау жүргізіп, хабарлама жібереді. Азаматтың түсімдердің сипаты туралы түсініктеме беруге не, егер табыс кәсіпкерлік қызметке байланысты болса, бұзушылықты жоюға — табысты көрсетуге, салық пен әлеуметтік төлемдерді төлеуге не жеке кәсіпкер немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға ретінде тіркелуге 30 жұмыс күні бар.

Аударымдар қашан кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс деп танылуы мүмкін?

Егер түсімдер жүйелі сипатта болса және тауарлар, жұмыстар немесе қызметтер үшін төлем болып табылса. Мұндай жағдайда төлемді кәсіпкерлік қызметке арналған шоттарға қабылдау және заңда көзделген есеп айырысуды тіркеу тәсілдерін қолдану ұсынылады.

Тіркеусіз кәсіпкерлік қызметпен айналысу әкімшілік жауапкершілікке әкеледі. Бақылаудың мақсаты — азаматты тұрмыстық аударымдар үшін жазалау емес, бизнесті ашық жүргізетіндер үшін тең жағдайды қамтамасыз ету.

Картаға түскен барлық қаражатты декларациялау керек пе?

Жоқ. Декларациялауға Салық кодексі бойынша жеке тұлғаның өз бетінше салық салынатын табыстарына жататын кірістер ғана жатады. Жеке аударымдар, сыйлықтар және туыстардың көмегі мұндай табысқа жатпайды.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарды жеке аударымдарды кәсіпкерлік табыспен шатастырмауға және қызмет коммерциялық сипатта болса, оны уақтылы ресімдеуге шақырады.