Студенттер сақтандырылған мәртебесін қалай ала алады?

Фото: dauletten.kz

Қазақстанда немесе шетелде күндізгі бөлімде оқитын студенттер жеңілдік санатына кіреді. Алайда, олардың сақтандырылған мәртебесін алу алгоритмі әртүрлі. Бұл туралы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Маңғыстау облысы бойынша филиалында еске салды. 

Кімдер кіреді?

Орта, техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі және жоғары білім беру ұйымдарының күндізгі бөлімінде оқитын студенттер жеңілдік санатындағы азаматтар қатарына кіреді.

Сондай-ақ шетелдік жоғары оқу орындарында білім алып жатқан қазақстандықтар да осы санатқа кіреді. 

Жарна төлеу керек пе?

Бұл студенттер үшін МӘМС жарналарын мемлекет төлейді.

Егер студент ресми түрде жұмыс істесе, жұмыс беруші оның жалақысынан жарна ұстамайды және өзі де аударым жасамайды. 

Мәртебені қалай алуға болады?

 Қазақстанда оқитын студенттер:

«Сақтандырылған» мәртебесі автоматты түрде тағайындалады. Бұл үшін ҚР Оқу-ағарту министрлігінің Ұлттық білім беру деректер базасы (ҰБДБ) немесе ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің Жоғары білім берудің бірыңғай платформасы (ЖББП) негізінде мәліметтер алынады. Бұл ақпараттар оқу орнының ақпараттық жүйесі арқылы жіберіледі. Мұнда ЖОО қызметкерлері студенттердің жеке деректерін, оқу кезеңі мен формасын дұрыс көрсетіп, деректерді уақытында жаңартып отыруы маңызды.

Шетелде оқитын студенттер:

Мәртебе алу үшін студент өз деректерін электрондық үкімет порталы egov.kz арқылы «Шетелде білім алып жатқан студенттерді тіркеу» мемлекеттік қызметі арқылы өзі ұсынуы керек (https://egov.kz/cms/ru/services/6-51pass_mon). Ашылған терезеде өтініш толтырып, оқып жатқанын растайтын құжатты (қазақ немесе орыс тіліне аударылған әрі нотариалды расталған оқу орнынан анықтама) қоса тіркеу қажет. Деректер дұрыс енгізілсе, мәртебе 10 жұмыс күні ішінде беріледі. 

Мәртебенің берілмеу/жоғалу себептері

Қазақстанда оқитын студент мәртебе ала алмаса, оқу орнындағы ақпараттық жүйедегі мәліметтерді нақтылау үшін ЖОО-ға жүгінуі керек. Мұнда оқу мерзімі қате көрсетілуі немесе ЖСН дұрыс енгізілмеуі мүмкін.

Шетелде оқитын студенттерде мәртебе бойынша қиындық туындаса, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігіне жүгінуі қажет. Бұдан бөлек, әр семестр аяқталғаннан кейін egov.kz порталы арқылы өз оқуын растап отыру маңызды. 

Оқу аяқталғаннан кейін

Оқу орнын аяқтаған немесе оқудан шығарылған жағдайда студент жеңілдік санатындағылар қатарынан түсіп қалады. Сақтандырылған мәртебесін сақтау үшін ол ресми жұмысқа орналасуы керек (бұл жағдайда жарналар мен аударымдарды жұмыс беруші төлейді) немесе жарналарды дербес төлеуші ретінде өзі төлейді (2026 жылы – ай сайын 4 250 теңге).  

Как студентам получить статус застрахованного 

Студенты, обучающиеся очно в Казахстане или за границей, входят в льготную категорию. Но алгоритм получения статуса застрахованного для них разный. Об этом напомнили в Мангистауском филиале Фонде социального медицинского страхования. 

Кто входит?

Студенты очного отделения учебных заведений среднего, технического, профессионального, послесреднего и высшего образования относятся к льготной категории населения.

Также туда входят казахстанцы, которые обучаются в зарубежных вузах. 

Нужно ли платить взносы?

Взносы на ОСМС за этих студентов уплачивает государство.

Если студент параллельно также официально работает, работодатель не удерживает с его заработной платы взносы и не производит за него уплату отчислений. 

Как получить статус?

Студент, обучающий в Казахстане:

Статус «застрахован» присваивается автоматически на основе данных Национальной образовательной базы данных (НОБД) Министерства просвещения РК или Единой платформой высшего образования (ЕПВО) Министерства науки и высшего образования РК. Сведения туда поступают из информационной системы учебного заведения. Важно, чтобы сотрудники ВУЗа корректно указывали личные данные студентов, период и форму обучения, а также своевременно обновляли данные.

Студент, обучающийся за рубежом:

Для получения статуса необходимо самостоятельно направлять сведения о себе через государственную услугу «Регистрация студентов, обучающихся за рубежом» на портале электронного правительства egov.kz (https://egov.kz/cms/ru/services/6-51pass_mon). Для этого нужно в открывшемся окне заполнить заявление и приложить документы, подтверждающие обучение (справка с места учебы переведенная на казахский или русский язык и нотариально заверенная). При правильном заполнении полей статус присваивается в течение 10 рабочих дней.

Причины утраты/ неприсвоения статуса

Если речь об обучающемся в Казахстане, ему необходимо обратиться в свое учебное заведение для проверки данных в информационной системе. Возможно, неверно указан период обучения или допущена ошибка в ИИН.

Что касается обучающихся за рубежом, при проблемах со статусом нужно обращаться в Министерство науки и высшего образования РК. Важно подтверждать актуальность своего обучения через egov.kz после окончания каждого семестра. 

По окончании обучения

После завершения учебного заведения или при отчислении студент исключается из льготной категории. Чтобы сохранить статус застрахованного, необходимо официально трудоустроиться (тогда взносы и отчисления за него будет производить работодатель) или производить оплату взносов в качестве самостоятельного плательщика (по 4 250 тенге ежемесячно в 2026 году).

НАО «Фонд социального медицинского страхования»