Этика и сервис — основа современной налоговой и таможенных служб

Интервью с заместителем руководителя ДГД по Мангистауской области – уполномоченным по этике Ертуганом Утегеновым

В Департаменте государственных доходов по Мангистауской области большое внимание уделяется вопросам служебной этики, противодействия коррупции и повышению уровня доверия граждан и бизнеса к работе налоговых органов.

О роли уполномоченного по этике, соблюдении Этического кодекса и мерах по профилактике нарушений мы поговорили с заместителем руководителя Департамента государственных доходов по Мангистауской области – уполномоченным по этике Ертуганом Кенесовичем Утегеновым.

— Ертуган Кенесович, в чем заключаются ваши обязанности как уполномоченного по этике?

Как заместитель руководителя департамента и уполномоченный по этике я отвечаю за обеспечение соблюдения норм служебной этики, профилактику коррупционных правонарушений и требований Этического кодекса государственных служащих Республики Казахстан.

Мы проводим разъяснительную работу среди сотрудников, рассматриваем обращения граждан и коллег, организуем обучающие семинары и мероприятия, направленные на формирование высокой этической культуры. Главная задача — чтобы каждый сотрудник понимал: честность, беспристрастность и открытость — это не просто требования закона, а основа эффективной и доверительной работы с налогоплательщиками.

— Какие ключевые принципы Этического кодекса должны соблюдать сотрудники органов государственных доходов?

Основные принципы — это честность, добросовестность, законность, беспристрастность, открытость и уважительное отношение к гражданам. Сотрудник не вправе использовать служебное положение в личных целях, принимать подарки, допускать конфликты интересов или разглашать конфиденциальную информацию.

Мы регулярно проводим обучение, чтобы эти нормы стали внутренней культурой ведомства. Особое внимание уделяем молодым специалистам — важно с первых дней службы закладывать правильные ценности.

— Как часто поступают обращения по этическим вопросам? Какие проблемы встречаются чаще всего?

Обращения поступают на регулярной основе — как от граждан и предпринимателей, так и от самих сотрудников. Чаще всего люди жалуются на культуру общения, возможные случаи волокиты или некорректное поведение при оказании государственных услуг.

Каждое обращение мы рассматриваем оперативно, объективно и в строгом соответствии с законодательством. В большинстве случаев достаточно разъяснительной работы. При подтверждении фактов нарушений информация направляется в уполномоченные органы для принятия мер.

— Какие меры принимает Департамент для профилактики нарушений этики и коррупции?

Мы ведем системную профилактическую работу: проводим семинары и встречи в коллективах всех управлений области, включая Актау, Жанаозен и районные подразделения. Активно используем как очный, так и онлайн-формат обучения.

Уполномоченный по этике участвует в аттестации сотрудников, конкурсах на замещение вакантных должностей и служебных расследованиях. Важное направление — работа с руководителями среднего звена, чтобы они сами становились примером этичного поведения.

— Как граждане и предприниматели могут обратиться к вам по вопросам этики?

Обратиться можно несколькими удобными способами:

- Лично в здании Департамента государственных доходов по Мангистауской области (г. Актау, микрорайон 31Б, здание 35);

- По телефону доверия: 8 (7292) 30-13-10;

- Через ящик для обращений граждан в здании ДГД.

Все обращения рассматриваются конфиденциально и в установленные законодательством сроки.

— Что бы вы хотели сказать налогоплательщикам Мангистауской области?

Органы государственных доходов сегодня активно переходят от модели тотального контроля к сервисному сопровождению бизнеса и граждан. Мы открыты к диалогу и стремимся к тому, чтобы каждое взаимодействие было вежливым, прозрачным и профессиональным.

Если вы столкнулись с некорректным поведением сотрудника — пожалуйста, не молчите, сообщайте. Только совместными усилиями мы сможем поддерживать высокий уровень доверия к налоговой и таможенной служб. Чем выше этическая культура внутри ведомства, тем комфортнее условия для добросовестного бизнеса и граждан.

— Спасибо за интервью, Ертуган Кенесович. 

Ертуган Кенесович Утегенов родился 30 июля 1976 года в Кызылординской области. В 1997 году окончил Казахскую государственную академию управления. Более 25 лет работает в системе органов государственных доходов. С 2019 года занимал руководящие должности в ДГД по Мангистауской области, в том числе руководителя Управления аудита. С мая 2025 года — заместитель руководителя Департамента государственных доходов по Мангистауской области, уполномоченный по этике.

Этика және сервис — қазіргі заманғы салық және кеден қызметтерінің негізі

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары – этика жөніндегі уәкіл Ертуған Өтегеновпен сұхбат

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде қызметтік этика мәселелеріне, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға және салық органдарының жұмысына азаматтар мен бизнестің сенімін арттыруға ерекше көңіл бөлінеді.

Этика жөніндегі уәкілдің рөлі, Мемлекеттік қызметшілердің Этика кодексін сақтау және бұзушылықтардың алдын алу шаралары туралы біз Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары – этика жөніндегі уәкіл Ертуған Кенесұлы Өтегеновпен әңгімелестік.

— Ертуған Кенесұлы, этика жөніндегі уәкіл ретіндегі міндеттеріңіз неде?

Департамент басшысының орынбасары және этика жөніндегі уәкіл ретінде мен қызметтік этика нормаларын сақтауды қамтамасыз етуге, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға және Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Этика кодексінің талаптарына жауап беремін.

Біз қызметкерлер арасында түсіндіру жұмыстарын жүргіземіз, азаматтар мен әріптестердің өтініштерін қарастырамыз, жоғары этикалық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған оқыту семинарлары мен іс-шараларды ұйымдастырамыз. Басты міндет — әрбір қызметкердің түсінуі: адалдық, әділдік және ашықтық — бұл заңның талаптары ғана емес, салық төлеушілермен тиімді және сенімді жұмыстың негізі.

— Мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлері Этика кодексінің қандай негізгі принциптерін сақтауы тиіс?

Негізгі принциптер — адалдық, әділдік, заңдылық, әділеттілік, ашықтық және азаматтарға құрметпен қарау. Қызметкер лауазымдық жағдайын жеке мақсаттар үшін пайдалануға, сыйлықтар қабылдауға, мүдделер қақтығысына жол беруге немесе құпия ақпаратты жариялауға құқығы жоқ.

Біз бұл нормалар ведомствоның ішкі мәдениетіне айналуы үшін тұрақты оқыту жұмыстарын жүргіземіз. Жас мамандарға ерекше көңіл бөлеміз — қызметтің алғашқы күнінен бастап дұрыс құндылықтарды қалыптастыру маңызды.

— Этикалық мәселелер бойынша өтініштер қаншалықты жиі түседі? Ең жиі кездесетін проблемалар қандай?

Өтініштер тұрақты негізде түседі — азаматтар мен кәсіпкерлерден де, қызметкерлердің өзінен де. Көбінесе адамдар қарым-қатынас мәдениетіне, мүмкін созбалық жағдайларға немесе мемлекеттік қызметтерді көрсету кезіндегі дұрыс емес мінез-құлқына шағымданады.

Әрбір өтінішті біз жедел, объективті және заңнамаға сәйкес қарастырамыз. Көп жағдайда түсіндіру жұмыстары жеткілікті болады. Бұзушылық фактілері расталған кезде ақпарат тиісті органдарға шаралар қабылдау үшін жіберіледі.

— Департамент этика және сыбайлас жемқорлық бұзушылықтарының алдын алу үшін қандай шаралар қабылдайды?

Біз жүйелі профилактикалық жұмыс жүргіземіз: облыстың барлық басқармаларының ұжымдарында, соның ішінде Ақтау, Жаңаөзен және аудандық бөлімшелерде семинарлар мен кездесулер өткіземіз. Күнделікті және онлайн форматта оқыту белсенді қолданылады.

Этика жөніндегі уәкіл қызметкерлерді аттестациялауға, бос лауазымдарға конкурс өткізуге және қызметтік тергеулерге қатысады. Маңызды бағыт — орта буын басшыларымен жұмыс, олардың өздері этикалық мінез-құлықтың үлгісі болуы үшін.

— Азаматтар мен кәсіпкерлер этика мәселелері бойынша сізге қалай жүгіне алады?

Бірнеше ыңғайлы тәсілмен жүгінуге болады:

- Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің ғимаратында жеке (Ақтау қаласы, 31Б шағын ауданы, 35-ші ғимарат);

- Сенім телефоны арқылы: 8 (7292) 30-13-10;

- Азаматтардың өтініштері үшін ғимаратта орнатылған жәшік арқылы.

Барлық өтініштер құпия сақталып, заңнамада белгіленген мерзімде қарастырылады.

— Маңғыстау облысының салық төлеушілеріне не айтқыңыз келеді?

Мемлекеттік кірістер органдары бүгін тотальды бақылау моделінен бизнес пен азаматтарды сервистік сүйемелдеуге белсенді көшуде. Біз диалогқа ашықпыз және әрбір өзара әрекеттестік сыпайы, ашық және кәсіби болуы үшін ұмтыламыз.

Егер қызметкердің дұрыс емес мінез-құлқына тап болсаңыз — үндемеңіз, хабарлаңыз. Тек бірлескен күш-жігермен ғана біз салық және кеден қызметтеріне деген сенімнің жоғары деңгейін сақтай аламыз. Ведомство ішіндегі этикалық мәдениет неғұрлым жоғары болса, адал бизнес пен азаматтар үшін жағдайлар соғұрлым қолайлы болады.

— Сұхбат үшін рахмет, Ертуған Кенесұлы.

Ертуған Кенесұлы Өтегенов 1976 жылғы 30 шілдеде Қызылорда облысында туған. 1997 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясын бітірген. Мемлекеттік кірістер органдары жүйесінде 25 жылдан астам жұмыс істейді. 2019 жылдан бастап Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде басшылық лауазымдар атқарған, оның ішінде Аудит басқармасының басшысы болған. 2025 жылдың мамырынан бастап — Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары, этика жөніндегі уәкіл.