Вопросы и ответы по новому Налоговому кодексу, которые важно знать

Департамент государственных доходов по Мангистауской области представляет вопросы и ответы по новому Налоговому кодексу которые важно знать.  

1) Вопрос: До 2026 года реализация ветеринарных средств препаратов освобождалась от НДС, предусмотрено ли такое освобождение в 2026 году?

Ответ: Положениями подпункта 34) статьи 394 Налогового кодекса, действовавшего до 1 января 2026 года, обороты по реализации лекарственных средств, используемых в области ветеринарии, освобождались от НДС. Аналогичные положения Налоговым кодексом, действующим с 1 января 2026 года, не предусмотрены.

Таким образом, с 1 января 2026 года, не предусмотрено освобождение от НДС реализации ветеринарных средств, соответственно, оборот по реализации их облагается НДС в общеустановленном порядке по ставке НДС 16%.

2) Вопрос: реализация лекарственных средств в рамках ГОБМП освобождается от НДС, но на практике покупатель вправе приобрести лекарственные средства по сооплате по более высокой цене с возмещением части стоимости такого лекарства рамках ГОБМП из бюджета. Облагается ли НДС такая сумма сооплаты?

Ответ: С 1 января 2026 года освобождается от НДС реализация лекарственных средств в рамках гарантированного объема бесплатной медицинской помощи (ГОБМП), а также для лечения орфанных и социально значимых заболеваний, включенных в Перечень лекарственных средств (постановление Правительства Республики Казахстан, утвержденное от 31 декабря 2025 года №1203).

Положениями Кодекса Республики Казахстан «О здоровье народа и системе здравоохранения» (Кодекс о здоровье) предусмотрено, что ГОБМП представляет собой объем медицинской помощи, предоставляемой за счет бюджетных средств. При этом финансирование ГОБМП осуществляется за счет бюджета, а также может осуществляться за счет средств граждан при сооплате, осуществляемой в добровольном порядке.

Таким образом, исходя из понятия, установленного Кодексом о здоровье, ГОБМП предусматривает объем медицинской помощи, предоставляемой за счет бюджетных средств, а сооплатой является оплата разницы в стоимости лекарственного средства и ГОМБП за счет бюджетных средств, осуществляемая покупателем на платной основе в добровольном порядке.

Соответственно, сооплата, осуществляемая добровольно покупателем на разницу в стоимости лекарственного средства и суммой возмещения в рамках ГОБМП, облагается НДС в общеустановленном порядке без применения освобождений.

3) Вопрос: Одним из условий для предоставления освобождения от НДС является наличие договора поставки лекарственных средств в рамках ГОБМП и ОСМС, оформленный в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 7 июня 2023 года №110.

На практике государственные закупки лекарственных средств производятся после фактического ввоза товаров, в связи с чем, импортер не может применить освобождение от НДС непосредственно при импорте лекарственных средств, впоследствии реализуемых в рамках ГОБМП и ОСМС.

Ответ: С 1 января 2026 года импорт лекарственных средств в рамках ГОБМП и ОСМС, а также для лечения орфанных и социально значимых заболеваний освобождается от НДС на импорт. При этом Перечень лекарственных средств (Перечень), а также порядок применения освобождения от НДС при импорте лекарственных средств (Правила) утверждены постановлением Правительства Республики Казахстан от 31 декабря 2025 года № 1203.

Одним из условий для предоставления освобождения от НДС согласно Правил является наличие договора поставки лекарственных средств в рамках ГОБМП и ОСМС. При этом только договор поставки лекарственных средств в рамках ГОБМП и ОСМС, оформленный в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 7 июня 2023 года № 110, подтверждает, что реализация лекарственных средств производится в рамках ГОБМП и ОСМС.

Таким образом, в случае отсутствия договора поставки лекарственных средств в рамках ГОБМП и ОСМС при импорте лекарственных средств НДС на импорт подлежит оплате по ставке 5%, если такие лекарственные средства включены в Перечень лекарственных средств, медицинских изделий, комплектующих медицинских изделий, а также технических вспомогательных (компенсаторных) средств в соответствии с законодательством Республики Казахстан о социальной защите (Перечень лекарственных средств, облагаемых по 5%).

При этом если лекарственные средства не включены в Перечень лекарственных средств, облагаемых по 5%, то НДС на импорт подлежит уплате по ставке 16%.

4) Вопрос: Действительно ли налогоплательщики, оказывающие медицинские услуги, не являющиеся плательщиками НДС, должны выписывать ЭСФ?

Ответ: с 1 января 2026 года у определенных категорий неплательщиков НДС возникает обязательство по выписке ЭСФ.

При этом в соответствии с подпунктом 11) пункта 1 статьи 208 Налогового кодекса в данные категории вошли налогоплательщики, оказывающие медицинские услуги, по реализации лекарственных средств, медицинских изделий, комплектующих медицинских изделий, а также технических вспомогательных (компенсаторных) средств в соответствии законодательством Республики Казахстан о социальной защите.

Білу маңызды жаңа Салық кодексі бойынша сұрақтар мен жауаптар

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жаңа Салық кодексі бойынша білу маңызды сұрақтар мен жауаптарды ұсынады.

1) Сұрақ: 2026 жылға дейін ветеринариялық дәрілік заттарды өткізу ҚҚС-тан босатылған болатын, 2026 жылы мұндай босату көзделген бе?

Жауап: 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін қолданыста болған Салық кодексінің 394-бабының 34) тармақшасына сәйкес ветеринария саласында қолданылатын дәрілік заттарды өткізу бойынша айналымдар қосылған құн салығынан (ҚҚС) босатылған.

Алайда 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілген Салық кодексінде осындай ұқсас нормалар көзделмеген.

Осылайша, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ветеринариялық дәрілік заттарды өткізу ҚҚС-тан босатылмайды және оларды өткізу бойынша айналым ҚҚС-тың 16 пайыздық мөлшерлемесі бойынша жалпыға бірдей тәртіппен салық салуға жатады.

2) Сұрақ: КБТМКК шеңберінде дәрілік заттарды өткізу ҚҚС-тан босатылады, алайда іс жүзінде сатып алушы дәрілік заттарды жоғары бағамен қосымша төлем жасау арқылы сатып алып, оның бір бөлігін бюджеттен КБТМКК шеңберінде өтеуге құқылы. Осындай қосымша төлем сомасы ҚҚС-қа жата ма?

Жауап: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап кепілдік берілген тегін медициналық көмек көлемі (КБТМКК) шеңберінде, сондай-ақ (Үкіметтің 2025 жылғы 31 желтоқсандағы № 1203 қаулысымен бекітілген) дәрілік заттар тізбесіне енгізілген орфандық және әлеуметтік мәні бар ауруларды емдеуге арналған дәрілік заттарды өткізу ҚҚС-тан босатылады.

Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексіне сәйкес КБТМКК бюджет қаражаты есебінен көрсетілетін медициналық көмектің көлемін білдіреді. Бұл ретте КБТМКК-ны қаржыландыру бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады, сондай-ақ азаматтардың ерікті түрде қосымша төлем жасау жолымен қатысуы мүмкін.

Осылайша, Денсаулық сақтау туралы кодексте көзделген ұғымға сәйкес, КБТМКК бюджет қаражаты есебінен көрсетілетін медициналық көмекті қамтиды, ал қосымша төлем дәрілік заттың нақты құны мен бюджет есебінен өтелетін сома арасындағы айырманы сатып алушының ерікті түрде, ақылы негізде төлеуін білдіреді.

Соған сәйкес, сатып алушы тарапынан дәрілік заттың құны мен КБТМКК шеңберінде өтелетін сома арасындағы айырма ретінде ерікті түрде жүзеге асырылатын қосымша төлем ҚҚС-тан босатуларды қолданбай, жалпыға бірдей тәртіппен ҚҚС-қа жатады.

3) Сұрақ: ҚҚС-тан босатуды қолданудың шарттарының бірі КБТМКК және МӘМС шеңберінде дәрілік заттарды жеткізу шартының Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 7 маусымдағы № 110 бұйрығына сәйкес рәсімделуі болып табылады.

Іс жүзінде дәрілік заттарды мемлекеттік сатып алу тауарлар нақты әкелінгеннен кейін жүргізіледі, осыған байланысты импорттаушы КБТМКК және МӘМС шеңберінде кейіннен өткізілетін дәрілік заттарды импорттау кезінде ҚҚС-тан босатуды қолдана алмайды.

Жауап: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап КБТМКК және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) шеңберінде, сондай-ақ орфандық және әлеуметтік мәні бар ауруларды емдеуге арналған дәрілік заттарды импорттау ҚҚС-тан босатылады.

Бұл ретте дәрілік заттар тізбесі, сондай-ақ дәрілік заттарды импорттау кезінде ҚҚС-тан босатуды қолдану тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 31 желтоқсандағы № 1203 қаулысымен бекітілген.

Қағидаларға сәйкес ҚҚС-тан босатуды қолданудың шарттарының бірі КБТМКК және МӘМС шеңберінде дәрілік заттарды жеткізу шартының болуы болып табылады.

Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 7 маусымдағы № 110 бұйрығына сәйкес рәсімделген КБТМКК және МӘМС шеңберіндегі дәрілік заттарды жеткізу шарты ғана дәрілік заттарды өткізу КБТМКК және МӘМС шеңберінде жүзеге асырылатынын растайды.

Осылайша, дәрілік заттарды импорттау кезінде КБТМКК және МӘМС шеңберіндегі жеткізу шарты болмаған жағдайда, егер мұндай дәрілік заттар Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау туралы заңнамасына сәйкес дәрілік заттар, медициналық бұйымдар, медициналық бұйымдардың жинақтаушылары, сондай-ақ техникалық көмекші (өтемдік) құралдар тізбесіне енгізілген болса, импортқа ҚҚС 5 пайыздық мөлшерлеме бойынша төленуге жатады.

Ал егер дәрілік заттар 5 пайыздық мөлшерлеме қолданылатын тізбеге енгізілмеген болса, импортқа ҚҚС 16 пайыздық мөлшерлеме бойынша төленуге жатады.

4) Сұрақ: Медициналық қызметтер көрсететін, ҚҚС төлеуші болып табылмайтын салық төлеушілер ЭШФ жазуға міндетті ме?

Жауап: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ҚҚС төлеуші болып табылмайтын кейбір санаттағы салық төлеушілер үшін электрондық шот-фактура (ЭШФ) жазу міндеті туындайды.

Атап айтқанда, Салық кодексінің 208-бабы 1-тармағының 11) тармақшасына сәйкес, бұл санатқа Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау туралы заңнамасына сәйкес дәрілік заттарды, медициналық бұйымдарды, медициналық бұйымдардың жинақтаушыларын, сондай-ақ техникалық көмекші (өтемдік) құралдарды өткізу бойынша медициналық қызметтер көрсететін салық төлеушілер жатады.