Новые правила ведения лицевого счета налогоплательщика (налогового агента)

Департамент государственных доходов по Мангистауской области информирует, что с 1 января 2026 года в Республике Казахстан введены в действие новые Правила ведения лицевого счета налогоплательщика (налогового агента), утвержденные приказом Министра финансов РК от 28 октября 2025 года № 637. Документ определяет порядок учета налогов, платежей в бюджет, социальных платежей, пеней и штрафов, а также процедуры зачетов, возвратов и других операций. Он заменяет предыдущие правила и направлен на цифровизацию и повышение прозрачности налогового администрирования.

Основные цели и сфера применения

Лицевой счет — это документ для учета исчисленных, начисленных (уменьшенных), уплаченных (зачтенных, возвращенных) сумм налогов, платежей в бюджет, социальных платежей, пеней и штрафов. Учет ведется в тенге (и тиынах), а в предусмотренных случаях — в натуральной форме.

Ключевые нововведения:

- Учет переходит в Интегрированную систему налогового администрирования (ИСНА) вместо прежней Информационной системы «Централизованные унифицированные лицевые счета» (ИС ЦУЛС).

- Автоматическая разноска данных из налоговой отчетности в лицевой счет.

- Детализированы процедуры открытия, ведения, передачи и закрытия счетов.

- Упрощены и ускорены процессы зачетов и возвратов излишне уплаченных сумм.

Порядок открытия и ведения лицевого счета

- Лицевые счета открываются органом государственных доходов (ОГД) на каждого налогоплательщика (налогового агента) по соответствующим кодам бюджетной классификации.

- Основание — идентификационный номер (ИИН/БИН) и регистрационные данные.

- Записи производятся в хронологическом порядке с указанием даты, содержания операции и подтверждающих документов.

Что учитывается в лицевом счете:

- Исчисленные, начисленные и уплаченные суммы.

- Зачеты и возвраты.

- Сальдо расчетов (недоимка со знаком «–», переплата со знаком «+»).

- Пени и штрафы.

- Специальные операции (например, по импорту, минимальному уровню цен и др.).

Зачеты и возвраты

Новые правила предусматривают государственную услугу по проведению зачетов и возвратов. Срок возврата ошибочно или излишне уплаченных сумм сокращен с 10 до 5 рабочих дней. Излишне уплаченные суммы по истечении срока исковой давности не подлежат зачету/возврату и списываются.

Начисление пеней и штрафов

- Пени начисляются за просрочку исполнения обязательств (с учетом формул для участников горизонтального мониторинга и других плательщиков).

- Предусмотрены случаи приостановления начисления пеней (например, при обжаловании результатов налоговых проверок).

- Штрафы отражаются на основании постановлений и реестров.

Передача и закрытие счетов

Передача лицевого счета между органами госдоходов происходит при смене места нахождения/жительства, реорганизации и в других случаях — в течение 10 рабочих дней. Закрытие осуществляется в установленных законодательством ситуациях (ликвидация, банкротство и т.д.).

Что это значит для налогоплательщиков?

Новые правила повышают прозрачность и оперативность взаимодействия с налоговыми органами. Налогоплательщики могут получать выписки, сведения о задолженности или переплате, проводить сверки через доступные сервисы. Рекомендуется своевременно проверять состояние лицевого счета в личном кабинете налогоплательщика на egov.kz или в приложениях ОГД, чтобы избегать пеней и своевременно решать вопросы по зачетам/возвратам.

Руководитель Управления государственных доходов по Тупкараганскому  району Шомаков Рустем Бисенбаевич

Салық төлеушінің (салық агентінің) жеке шотын жүргізу ережелері: 2026 жылдан бастап жаңа тәртіп

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 28 қазандағы № 637 бұйрығымен Салық төлеушінің (салық агентінің) жеке шотын жүргізудің кейбір мәселелері туралы ереже бекітілді. Құжат 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді.

Негізгі өзгерістер мен мақсаттары

- Жаңа ақпараттық жүйе — бұрынғы «Орталықтандырылған сәйкестендірілген дербес шоттар» ақпараттық жүйесінің (ОСДШ АЖ) орнына Салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесіне (СӘИЖ) енгізілді.

Бұл салықтарды, бюджетке төлемдерді, әлеуметтік төлемдерді, өсімпұлдар мен айыппұлдарды есепке алуды жеңілдетеді және жылдамдатады.

- Жеке шот — салық төлеушінің (салық агентінің) салықтар, бюджетке төлемдер, әлеуметтік төлемдер, өсімпұлдар мен айыппұлдар бойынша есептелген, начисленген (азайтылған), төленген (есепке алынған және қайтарылған) сомаларын есепке алу құжаты.

- Есептеу теңге және тиынмен жүргізіледі, қажет болған жағдайда натуралды түрде де (заңда көзделгенде).

Жеке шот қалай ашылады және жүргізіледі?

- Жеке шоттар салық төлеушінің (салық агентінің) ИИН/БИН бойынша, бюджет кірістерінің бірыңғай жіктемесі бойынша кодтармен ашылады.

- Есепке алу: есептелген, начисленген, азайтылған, төленген, есепке алынған, қайтарылған сомалар хронологиялық тәртіпте көрсетіледі.

- Сальдо (қалдық): қарыз — «–» таңбасымен, артық төлем — «+» таңбасымен.

- Негізгі операциялар: есептеу, начисление, төлеу, есепке алу (зачет) және қайтару, өсімпұл мен айыппұлдарды есепке алу, мерзімдерді өзгерту.

Артық төлемдермен жұмыс:

- Артық (қателікпен) төленген сомаларды есепке алу және қайтару рәсімделеді.

- Қайтару мерзімі қысқартылған (бұрынғы 10 күннің орнына 5 жұмыс күні).

- Арнайы нысандар бойынша салықтық өтініш беріледі.

Өсімпұлдар мен айыппұлдар

- Өсімпұлдар Салық кодекстің нормаларына сәйкес есептеледі (негізгі және жеңілдетілген ставкалар, мысалы, горизонтальды мониторинг қатысушылары үшін).

- Айыппұлдар әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін начисленеді және жеке шотта көрсетіледі.

Жеке шотты беру және жабу

- Жеке шот орны ауысқанда, реорганизацияда, жеке кәсіпкердің есептен шығарылғанда және басқа жағдайларда беріледі (10 жұмыс күні ішінде).

- Жабу — заңды тұлғаның жойылуы, жеке кәсіпкердің есептен шығарылуы және т.б. негіздер бойынша.

Қосымша маңызды аспектілер

- Салықтық есептілік негізінде автоматты есептеу.

- Мерзімдерді өзгерту, банкроттық, қайтыс болу жағдайларында арнайы тәртіптер.

- Жеке шоттардағы ақпаратқа қолжетімділік тек уәкілетті қызметкерлерге беріледі, қорғау деңгейі жоғары.

Бұл ережелер салық әкімшілендіруін цифрландыруды жалғастырады, салық төлеушілер үшін есептілікті ашық әрі ыңғайлы етеді, қателіктерді азайтады және мемлекеттік қызметтердің сапасын арттырады.

Түпқараған ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы Шомақов Рүстем Бисенбайұлы