Прозрачность, контроль, эффективность: что меняет платформа Qalgan в системе ОСМС

Фонд социального медицинского страхования (ФСМС) объявляет о масштабной цифровой модернизации системы финансирования здравоохранения. Ключевым инструментом трансформации стала платформа Qalqan, которая внедряется как технологический фундамент модели «ОСМС 2.0».

Фото: Freepik

В настоящее время Фондом социального медицинского страхования реализуется поэтапная модернизация механизмов финансирования отрасли здравоохранения. Ее ключевая цель – это повышение прозрачности, управляемости и эффективности использования средств системы ОСМС.

Технологической основой этой работы является единый портал финансирования здравоохранения Qalqan. Платформа Qalqan предназначена для автоматизации финансовых процессов: учета, проверки и оплаты оказанных медицинских услуг. При этом она не заменяет медицинские информационные системы и не затрагивает лечебно-диагностический процесс.

Отдельно отметим, что внедрение платформы осуществляется на базе уже действующей государственной цифровой инфраструктуры и не требует дополнительных расходов со стороны системы здравоохранения.

«На текущий момент деятельность Фонда оцифрована частично и носит фрагментарный характер. Существующие информационные системы обеспечивают автоматизацию отдельных процессов, однако между ними сохраняются разрывы, значительная часть операций выполняется вручную, а ключевые решения принимаются на основе разрозненных данных. В этих условиях перед Фондом стоит задача перехода к полной цифровой модели управления, - отмечает Заместитель председателя правления ФСМС Индира Ерденова.

Запуск платформы Qalqan осуществляетсяАО «Информационно-учетный центр» при методологической поддержке Фонда поэтапно.

На первом этапе уже обеспечено:

-     формирование электронных досье медицинских организаций с автоматической верификацией данных;

-     внедрение цифровой идентификации пациентов (Face ID, QR-подтверждение);

-     интеграция с ключевыми информационными системами здравоохранения.

17 апреля т.г. осуществлена оплата за оказанные услуги ГКП на ПХВ «Городская поликлиника № 1» акимата города Астаны посредством Платформа Qalqan.На втором этапе, планируется масштабирование системы, внедрение алгоритмов категорирования медицинских организаций и оплаты в соответствии с категорированием, запуск аналитических инструментов прогнозирования, включая инструменты ИИ для мониторинга и анализа дефектов.  Данная работа завершится до конца 2026 года.

«Внедрение платформы Qalqan - это не просто смена IT-инструмента, это переход к принципиально новому качеству управления ресурсами здравоохранения. Мы внедряем превентивный контроль: система автоматически выявляет дефекты и несоответствия еще на этапе формирования счета. Для добросовестных клиник это означает «зеленый коридор» и ускорение выплат, а для государства — гарантию того, что средства ОСМС расходуются исключительно на реальную помощь людям», - отмечает Заместитель председателя правления ФСМС Индира Ерденова.

Одним из самых ожидаемых новшеств станет запуск инструментов «народного контроля». Совместно с МЦРИАП и Минздравом ведется работа по внедрению специальных сервисов в приложении eGov Mobile.

Что изменится для граждан:

-          QR-подтверждение визита: Пациент сможет подтверждать факт получения услуги через QR-код. Это лучший способ борьбы с «приписками», так как клиника не сможет выставить счет за прием, которого не было.

-          Цифровой профиль услуг: В личном кабинете будет отображаться история оплат, произведенных Фондом за лечение конкретного человека.

-          Обратная связь: Граждане смогут оперативно подавать обращения или возвращать ошибочно перечисленные взносы прямо через смартфон.

Фонд подчеркивает: внедрение Qalqan осуществляется на базе действующей государственной инфраструктуры (ИС «Реестр госимущества» Минфина РК), что не требует дополнительных затрат из бюджета здравоохранения.

Вопрос безопасности данных является приоритетным. Платформа не хранит диагнозы или детали лечения - эта информация остается под защитой медицинских организаций. Qalqan оперирует финансово-аналитическими данными через защищенные государственные каналы связи.

Платформа Qalqan становится «цифровым щитом» системы ОСМС. Она защищает интересы пациента, гарантируя прозрачность услуг, поддерживает честный бизнес через автоматизацию выплат и обеспечивает государству эффективный контроль над расходами в медицине.

Пресс-служба НАО «Фонд социального медицинского страхования»

БАСПАСӨЗ РЕЛИЗІ АШЫҚТЫҚ, БАҚЫЛАУ, ТИІМДІЛІК: QALQAN ПЛАТФОРМАСЫ МӘМС ЖҮЙЕСІНДЕ НЕНІ ӨЗГЕРТЕДІ

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры денсаулық сақтау жүйесін қаржыландыру бағытында ауқымды цифрлық жаңғырту басталғанын жариялады. Трансформацияның негізгі құралына айналған Qalqan платформасы «МӘМС 2.0» моделінің технологиялық негізі ретінде енгізілуде.

ҚазірҚор тарапынан денсаулық сақтау саласын қаржыландыру тетіктерін кезең-кезеңімен жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Оның басты мақсаты – МӘМС жүйесі қаражатын пайдалану кезінде ашықтықты, басқаруды және тиімділікті арттыру.

Qalqan денсаулық сақтауды қаржыландырудың бірыңғай порталы аталған жұмыстың технологиялық негізі болмақ. Платформа медициналық қызметтерді есепке алу, тексеру және төлеу сияқты қаржылық үрдістерді автоматтандыруға арналған. Бұл ретте ол медициналық ақпараттық жүйелерді алмастырмайды және емдеу-диагностикалық процестеріне әсер етпейді.

Сонымен қатар, платформаны енгізу қолданыстағы мемлекеттік цифрлық инфрақұрылым негізінде жүзеге асырылатынын және денсаулық сақтау жүйесі үшін қосымша шығындарды талап етпейтінін атап өткен жөн.

«Қазіргі таңда Қордың қызметі толық емес, тек жекелеген бағыттар бойынша ғана цифрландырылған әрі жүйесіз сипатта жүзеге асырылып отыр. Қолданыстағы ақпараттық жүйелер жекелеген үдерістерді автоматтандырғанымен, олардың арасында өзара байланыс жеткіліксіз. Соның салдарынан операциялардың біршама бөлігі әлі де қолмен орындалып, негізгі шешімдер әртүрлі, өзара үйлеспейтін деректерге сүйене отырып қабылданады. Осы ретте Қордың алдында басқарудың толыққанды цифрлық моделіне көшу міндеті тұр, – деп атап өтті Индира Ерденова.  

Qalqan платформасын іске қосу Қордың әдіснамалық қолдауымен «Ақпараттық-есептеу орталығы» АҚ тарапынан кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда.

Бірінші кезеңде келесі жұмыстар атқарылды:

– деректерді автоматты түрде тексере отырып, медициналық ұйымдардың электрондық дерекқорын қалыптастыру;

– пациенттерді цифрлық сәйкестендіру жүйесі (Face ID, QR арқылы растау) іске қосылды;

– денсаулық сақтау саласындағы негізгі ақпараттық жүйелермен интеграция қамтамасыз етілді.

Осы жылдың 17 сәуірінде Астана қаласы әкімдігінің «№1 қалалық емхана» ШЖҚ МКК-не көрсетілген қызметтер үшін төлем Qalqan платформасы арқылы жүзеге асырылды. Екінші кезеңде жүйені кең ауқымда енгізу, медициналық ұйымдарды санаттарға бөлу алгоритмдерін іске қосу және сол санаттарға сәйкес қаржыландыру, сондай-ақ талдау және болжау құралдарын, оның ішінде ақауларды бақылау мен талдауға арналған жасанды интеллект элементтерін енгізу жоспарлануда. Бұл жұмыстар 2026 жылдың соңына дейін аяқталады.

«Qalqan платформасын енгізу – бұл жай ғана IT құралын ауыстыру емес, денсаулық сақтау ресурстарын басқарудың сапалы жаңа деңгейіне көшу. Біз алдын ала бақылауды енгізіп отырмыз: жүйе шот қалыптастыру кезеңінде-ақ сәйкессіздіктер мен ақауларды автоматты түрде анықтайды. Адал жұмыс істейтін клиникалар «жасыл дәліз» деп белгіленіп, соған сай төлемдерді уақытылы алса, мемлекет үшін МӘМС қаражатының нақты көрсетілген медициналық көмеккежұмсалуына кепілдік береді», – деп атап өтті Индира Ерденова.

Ең маңызды жаңашылдықтардың бірі – «халықтық бақылау» құралдарын іске қосу болмақ. Осы бағытта Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі және Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі бірлесіп, eGov Mobile қосымшасында арнайы сервистерді енгізу жұмыстарын жүргізуде.

Азаматтар үшін қандай өзгерістер болады:

– QR арқылы растау: Пациент көрсетілген қызметті QR-код арқылы растай алады. Бұл «жалған жазбаларға» тосқауыл қояды, себебі көрсетілмеген қызмет үшін төлем жасау мүмкін болмайды.

– Қызметтердің цифрлық профилі: Жеке кабинетте нақты адамға көрсетілген медициналық қызметтер үшін Қор тарапынан жасалған төлемдер туралы ақпарат болады.

– Кері байланыс: Азаматтар өтініштерді жедел жолдап, артық немесе қате аударылған жарналарды смартфон арқылы қайтару мүмкіндігіне ие болады.

Қорда атап өткендей, Qalqan платформасы қолданыстағы мемлекеттік инфрақұрылым негізінде (ҚР Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік тізілімі» ақпараттық жүйесі) енгізілуде, бұл денсаулық сақтау бюджетіне қосымша салмақ түсірмейді.

Деректер қауіпсіздігі – басты басымдықтардың бірі. Платформа диагноздар мен емдеу барысы туралы мәліметтерді сақтамайды – бұл ақпарат медициналық ұйымдардың қорғауында қалады. Qalqan тек қорғалған мемлекеттік байланыс арналары арқылы қаржылық-талдамалық деректермен жұмыс істейді.

Qalqan платформасы МӘМС жүйесінің «цифрлық қалқанына» айналуда. Ол пациенттердің құқықтарын қорғап, қызметтердің ашықтығын қамтамасыз етеді, адал бизнеске төлемдерді автоматтандыру арқылы қолдау көрсетеді және мемлекетке денсаулық сақтау саласындағы шығындарды тиімді бақылауға мүмкіндік береді.

«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ баспасөз қызметі